Flow
16 maart 2017
Autisme als psychologische reactie op extreme situaties
21 maart 2017

Bettelheim (Bruno)

Belang

 
Bruno Bettelheim was een Oostenrijks-Amerikaanse filosoof die bekend staat als de auteur van de "koelkastmoeder" theorie van autisme, hoewel de term afkomstig is van Leo Kanner en Bettelheim expliciet stelt dat het geen zin heeft om de moeder de schuld te geven van autisme.
 

Visie op autisme

Tegen ouders de schuld geven
"Een van de punten waarop ik het eens ben met Rimland is dat het geen zin heeft om de ouders van autistisch kinderen zich schuldig te doen voelen over het veroorzaken van de stoornis. Ten eerste, we kunnen er niet zeker van zijn dat hun hun omgang met hun baby was, in zichzelf, voldoende oorzaak. Ten tweede, zelfs al zou het op een dag blijken dat de ouders' bijdrage inderdaad cruciaal is, dan nog deden zij wat ze deden omdat ze niet anders konden. Ze lijden meer dan genoeg in het hebben van een autistisch kind. Hen schuldig maken zal alleen maar toevoegen aan hun ellende en niemand helpen."
Tegen toegepaste gedragsanaylyse
"De huidige poging om autistische kinderen te behandelen met toegepaste gedragsanalyse, waarbij geconditioneerde reacties worden gecreëerd door middel van bestraffing en beloning, kan de verdedigingsmechanismen van het kind tijdelijk afbreken en het kind tot enige actie te bewegen, maar deze acties zijn niet zijn eigen acties. Het zijn de acties die de behandelaar wenst. Het zijn geconditioneerde reacties, wat betekent dat autistische kinderen gereduceerd worden tot het niveau van Pavloviaanse honden. Het trainen van niet-sprekende kinderen leidt weliswaar tot spraak, maar alleen in de vorm van verbale imitatie. Zo doet het niets anders dan het vervangen van het ene symptoom van psychose (mutisme) door het anderen (echolalia). Geconditioneerde respons regimes doen niets anders dan autistische kinderen in meer plooibare robots veranderen."
De vraag naar de oorzaak van autisme blijft vooralsnog onbeantwoord
Hoewel we op dit moment te weinig gegevens hebben om met zekerheid iets te zeggen over het ontstaan van autisme, gelooft Bettelheim niet dat autisme een organische oorzaak heeft, in de zin van "een aangeboren defect in het kind", bestaand in een specifieke "neurologische disfunctie", die leidt tot een aangeboren onvermogen om te reageren op de sociale omgeving. Zijn reden daarvoor is dat er geen overtuigend bewijs is dat er reeds bij de geboorte iets mis is in het centrale zenuwstelsel (de hersenen) van autistische kinderen, terwijl er wel aanwijzingen zijn dat veel autistische kinderen zich tot hun tweede jaar typisch ontwikkelen en pas daarna autistisch worden.
De vraag naar de oorzaak van autisme is niet onbelangrijk
"Waar autisme wordt gezien als een aangeboren beperking is het resultaat een pessimistische houding met betrekking tot behandeling. Zo meent Rimland dat er geen enkele vorm van psychiatrische behandeling bekend is die het beloop van autisme veranderd heeft. Geen van de auteurs van een neurologische of organische theorie van autisme biedt perspectief op significante verbetering in behandelmethoden. Onder hen die, aan de andere kant, de oorzaken van autisme ten minste deels herleiden tot sociale omgevingsinvloeden, is het perspectief meer optimistisch.
Biologische factoren zijn wel van belang
Hoewel Bettelheim "de hypothese dat autisme veroorzaakt wordt door een oorspronkelijk organisch defect" afwijst, meent hij wel "dat we de mogelijkheid van een prenatale afwijking in de ontwikkeling niet uit kunnen sluiten als bijdragende factor." Ook meent hij dat autisme, wanneer het te lang aanhoudt, onomkeerbare neurologische effecten kan hebben.
Meer aandacht voor onder- en overgevoeligheid nodig
"Autistische kinderen zijn overgevoelig voor verschillende of alle stimuli en vanwege hun lage drempel voor stimulering vermijden ze sommige omdat die te pijnlijk zijn. Pasgeborenen zijn biologisch alleen voorbereid op, wat in het normale verloop van de ontwikkeling, gemiddelde omstandigheden zijn. Vanwege hun natuurlijk aanleg zijn deze normale omstandigheden echter suboptimaal voor autistische kinderen, die meer stimulering krijgen dan ze aan kunnen of minder dan ze nodig hebben."
Meer autistische meisjes dan vaak gedacht
Bettelheim meent dat er meer autistische meisjes zijn dan vaak gedacht. "Volgens gepubliceerde rapporten is de sekse ratio onder autistische jongens en meisjes ongeveer 4 : 1. In ons onderzoek was het echter iets minder dan 2 : 1."
Betrek autistische mensen bij het onderzoek naar autisme
"Een aspect in het onderzoek naar autisme wat ik grotendeels afwezig vond in de literatuur over autisme is hetgeen we kunnen leren over de stoornis door het kinds eigen inzet. Ik geloof dat de koninklijke weg naar het begrijpen van autisme ligt in de patiënt zijn eigen ontdekking van de verborgen betekenis van zijn gedrag en wat het veroorzaakt. We moeten aandacht besteden aan wat het autistische kind ons zelf kan vertellen over de vraag waarom het zich zo anders ontwikkeld heeft. Autisme moet niet uitgelegd worden op een manier die het autistische kinds eigen ontdekking over waarom het zich terugtrekt negeert."
De behandeling van autistische kinderen
Autistische kinderen hebben volgens Bettelheim een stabiele, warm, begripvol en steeds beschikbaar persoon nodig. Het gaat niet om een specifieke procedure, maar om een houding. "Onze taak is het creëren van een wereld die volledig anders is dan de wereld waar het autistische kind zich in wanhoop uit terug trok. Het kind moet niet ervaren dat "iedereen wil dat ik naar buiten kom en zijn wereld binnen ga". Autistische kinderen komen alleen tot leven wanneer we de condities creëren die hen ertoe aanzetten om vanuit zichzelf in actie te komen."
De rol van de moeder
"Wat betreft de oorzaak van de extreme situatie in de vroege kindertijd, kan gezegd worden dat de pathalogie van de moeder vaak ernstig is, en in veel gevallen biedt haar gedrag richting het kind een fascinerend voorbeeld van abnormale relaties. Maar dit bewijst niet dat de moeder het autistische proces veroorzaakt, noch dat de precieze aard van haar pathalogie die van haar kind kan verklaren. Gelukkig beginnen psychoanalytici zich publiekelijk af te wenden van het beeld van de afwijzende moeder. De vraag wat eerst kwam, het kip of het ei (het gebrek van het kind of het gebrek van de moeder) is zinloos. De vraag is welke genetische factoren en welke omgevingsfactoren, in hun interactie met elkaar, autisme veroorzaken."
Mijn essentiële meningsverschil met Rimand is met het feit dat hij erop staat dat een psychogene benadering van autisme afgewezen moet worden.
Er is reden om sceptisch te zijn over de aangeboren aard van autisme tot een organische oorzaak is vastgesteld op basis van neurologisch onderzoek in plaats van speculaties.
Een van de punten waarop ik het eens ben met Rimland is dat het geen zin heeft om de ouders van autistisch kinderen zich schuldig te doen voelen over het veroorzaken van de stoornis.
Wat betreft de oorzaak van autisme kan gezegd worden dat de pathalogie van de moeder vaak ernstig is. Maar dit bewijst niet dat de moeder autisme veroorzaakt. Gelukkig beginnen steeds meer psychoanalytici zich publiekelijk af te wenden van het beeld van de afwijzende moeder.

Autisme CV

  • 1903Oostenrijker

    Bettelheim wordt geboren in Wenen als zoon van een Joodse familie.
  • 1920-30sStudent en doctor

    Bettelheim studeert filosofie aan de Universiteit van Wenen, totdat zijn vader ziek wordt en hij de houtzagerij van zijn vader over moet nemen. Nadat zijn vader overlijdt studeert hij alsnog af en behaald hij zijn doctorsgraad met een dissertatie in de kunstgeschiedenis.
  • 1938Kampgevangene

    Als Jood wordt Bettelheim gearresteerd en in een concentratiekamp geplaatst, waar hij 10 maanden verblijft totdat hij door zijn familie wordt gered, waarschijnlijk door het omkopen van de Nazis.
  • 1939Universitair docent

    Bettelheim vertrekt vier maanden voor het uitbreken van de tweede wereldoorlog naar Amerika, waar hij universitair docent wordt aan de universiteit van Chicago.
  • 1943Auteur

    Bettelheim begint te schrijver over de concentratiekampen. Zijn eerste artikel "Individual and Mass Behavior in Extreme Situation” was waarschijnlijk een van de eerste ooggetuigeverslagen van de oorlogsmisdaden die door de Nazis werden gepleegd.
  • 1944Amerikaan en directeur

    Door de Universiteit van Chicago wordt Bettelheim gevraagd als universitair docent in de psychologie en als directeur voor hun Orthogenische School, twee posities die hij bijna dertig jaar vervuld. Tevens wordt hij Amerikaans staatsburger en trouwt hij met een Amerikaanse vrouw.
  • 1947Professor

    Bettelheim wordt benoemd tot professor en richt zich op het toepassen van psychoanalytische principes op sociale problemen, met name met betrekking tot het opvoeden van kinderen.
  • 1984Weduwnaar

    Bettelheim's vrouw overlijdt. Zes jaar later, in 1990, pleegt hij zelfmoord, op dezelfde dag dat de Nazis, 52 jaar eerder, Oostenrijk binnen vielen.

Invloed en motivatie

Kampervaringen
Bettelheim maakt een vergelijking tussen zijn ervaringen in het concentratiekamp in zijn ervaringen met autistische kinderen. "Zoals slachtoffers in concentratiekampen hun menselijkheid verliezen in reactie op extreme situaties, trekken autistische kinderen zich terug uit de wereld, nog voordat hun menselijkheid zich volledig ontwikkeld heeft. Overgeleverd zijn aan krachten buiten jezelf, zonder te weten of en wanneer er een einde aan komt, het onuitzichtloze heeft een vernietigend effect op de persoonlijkheid."
Psychoanalytici
Hoewel Bettelheim Sigmund Freud nauwelijks aanhaalt in zijn belangrijkste werk over autisme, verwijst hij wel naar andere belangrijke (vrouwelijke) psychoanalytici, zoals Anna Freud, Melanie Klein en Margaret Mahler. Zo stemt hij in me Anna Freud wanneer zij stelt dat "de moeder niet verantwoordelijk is voor de neurose van het kind" en dat "het leggen van de schuld van de infantiele neurose bij tekortkomingen van de moeder niet meer is dan een misleidende generalisatie".
Ontwikkelingspsychologen
Naast de psychonalytische auteurs citeert Bettelheim verschillende ontwikkelingspsychologen, waaronder Jean Piaget, John Bowlby en Erik Erikson. Hoewel Bettelheim geen psychologische of psychoanalytische opleiding heeft gehad blijkt hij goed op de hoogte te zijn van het werk van de grondleggers, even als recente studies over de ontwikkeling van het kind.

Betekenis voor autismevriendelijk Nederland

 
In autismevriendelijk Nederland hebben mensen toegang tot betrouwbare informatie over de geschiedenis van autisme, waarmee oorspronkelijke ideeën correct weergegeven worden en recht wordt gedaan aan de bijdrage van mensen die belangrijk zijn geweest in die geschiedenis.
 

Links

link
New World Encyclopedia, Bruno Bettelheim
link
Encyclopædia Britannica (2001), Bruno Bettelheim: American psychologist

Geef een reactie

Send this to a friend

Hoi, dit ken je de website Bettelheim (Bruno)? Deze pagina lijkt me interessant voor jou: https://www.autismevriendelijknederland.nl/personen/bettelheim-bruno/